Vi har reist eindel i det siste. Kalahari, Sossousvlei, vore på besøk på familiefarmen til mor her i huset, Sylvia, og vi har og vore i Cape town, vi kom heim berre for nokre dagar sidan. Det har sjølvsagt vore fantastisk, med ørken, vin, safari, livet på landet her i Namibia i tillegg til storbyferie i Sør-Afrika. Det var likevel ein heilt spesiell årsak til at vi besøkte farmen. Eirik og Lars(fjorårets deltakarar) var her og vi skulle reise rundt samen med dei ei vekes tid. Søstera til Sylvia døde av kreft og det blei ytra eit ønskje om musikk i begravelsen. Slik blei det at vi drog alle fire, til det som må være den mest spesielle opplevelsen på den turen. En ordentlig storfamilie med alt som følgjer med av kontrastar. Urbane filosofar til problemar som følgjer med bygdas slit og strev. Vi bodde i eit syttitallsttelt i hagen. Begravinga på landet var ganske annaleis. Det var først ein seremoni på fredag kveld der tradisjonen til det man kallar dei lokale, eller, dei svarte, er å synge salmar heile natta fram til laurdag. Vi blei fortald at tradisjonen stammar fra behovet for å vake over kroppen. Å halde dyr unna til begravinga, denne gong laurdag morgon, skal skje. Vi sat ved teltet vårt å drakk raudvin og hørde på salmar. Laurdag morgon var seremonien og vi spelte. Laurdag kveld var det man kan kalle eit gravøl. Iallefall for nokon. Svulstige ord må til, men den helga kjem eg ikkje til å gløyme. Så tett innpå ein storfamilie, med alt som følgjer med, i ein slik anledning.
Som dei fleste veit, er det ikkje den einaste begravelsen som har vore her i det siste. Abisai, ein av sør-deltakarane som jobba som musikklærar i harstad blei funne død for ei stund sidan. Vi har berre møtt han i ei kort periode i Harstad før vi drog hit, men har høyrt masse om han frå musikarar her nede. Han var ein av dei største musikkressursane dei hadde her, og spesielt på saxofon. Det har vore noko som har påvirka heile colleget, og prosjektet, og alle som kjente han. Likevel har dei to andre sør-deltakarane valgt å fullføre opphaldet i Noreg, noko alle er veldig glade for. Det var minnestund for han her på colleget der lærarar og elevar bidrog.
Det er rett og slett av og til veldig rart å bo her nede. Klasseskilla er utrulig sterke. Uansett korleis vi føler oss eller ser oss sjølve er vi kvite namibiarar, som av og til merkast ganske godt. Og det er ikkje berre gamle fordommar eller bitterhet mot kvite som sit. Det er reell forskjellsbehandling overalt. Spesielt kan man sjå det i servicebransjen. Det har skjedd kun eit par gongar at vi har hatt ein kvit servitør. Og det er i tillfelle på urtyske pubar i Swakopmund. Men generellt sett er manageren kvit. På apoteket nede i gata jobbar det i hovedsak svarte damer. Men når ei vare for eksempel har registrert feil pris ropar dei "Price change!" så kjem dei ei kvit dame som heiter Ingrid, tastar inn ein kode, slik dei kan endre prisen. På restaurantar har eg fleire gonger vore ordentleg provosert. Det er mistillit til dei ansatta, som igjen er dei svarte. Nokre stader må servitørane alltid gå til den kvite manageren for å få regning til borda, andre gonger heng han berre over skuldrane på dei, eller kjeftesmella går på grunn av ein fillefeil. På eit pensjonat i swakop kan ikkje dei svarte på kjøkkenet ta imot bestillingar, berre den eldre kvite dama kan få vite om vi vil ha egga over easy eller sunny side up. Og dette er berre innanfor sevice. For mange vi møter er det ein del skepsis i starten trur eg. Slik føles det i allefall. Men det gjeng over når vi blir betre kjent. At vi er nordmenn hjelper som regel på. At vi ikkje snakkar tysk eller afrikaans. At vi ikkje er kvite namibiarar, men nordmenn i Namibia. Det er i allefall inntrykket. Dette er ei generalisering, men ikkje så sterk ei trur eg. Vi har ofte snakka om vi kunne ha bodd her nede. Lengre, enn berre i år sjølvsagt. Alltid kjem klasseskillet opp. Og sikkerhetsbarrieren imellom. I tillegg er det eit utrulig kompleks land kulturmessig. Størsteparten av befolkninga er Oshiwambo som regjeringa og er, men man har himba, nama, damara, san, herero, tyske, det man kallar coloureds og basters, og mange fleir, i tillegg til variantar innanfor desse. Og når det gjelder desse kulturforskjellane er det ikkje alt som er like lett å svelgje. Kvinnediskriminering er eit av dei. Hierarkiske verdiar både i familiar og på arbeidsplassar er heller ikkje alltid like lett og berre akseptere.Folk er generelt sett mykje meir konservative enn oss, og det gjelder alle, både kvite og svarte. Det er ei endring i den yngre generasjonen, men mykje er styrt av religion, overtru og gamle tradisjonar. Og diskriminering i navn av det.
Imorgon er det tilbake på jobb. Vi har mykje arbeid foran oss, og antagelig vil det bli enda meir, da vi har ein følelse av at det er eit fag til på trappene for oss. Som tideligere nevnt hadde det berre vore to timar hittil i det faget. Men vi må finne ei anna løysning. Om vi tek over det faget har vi i alle fall over 70% av musikkfaga og det er fire lærarar her utanom oss. Og om vi tek over det faget vil ein av dei andre lærarane være uten klasseromsfag. Når prosjektet er over vil det berre falle tilbake til slik det har vore. Vi kjem til å foreslå andre ting enn at vi berre tek over faga. Vi hjelper sjølvsagt til der det trengs, men til sjuande og sist må det enten byttast ut lærarar, eller så må dei gjere jobben.
Til slutt må eg lappe litt på innlegget. Vi har nokre utfordringar her, men alt i alt er det berre små ting i forhold til alt det positive og alt vi lærer. Vi har det som plommen i egget og saknar Noreg berre i ny og ne, kanskje litt no når det somrast.
Ingen kommentarer:
Legg inn en kommentar